AP TET 2A PSYCHOLOGY – ALL TABLES
AP TET 2A PSYCHOLOGY – ALL TABLES for Quick Revision
To join My Telegram Channel Click here
Get FREE Teachers Related News and Job Alerts Directly on WhatsApp Click here
Facebook Click here
AP TET Paper 2A – Psychology All Important Tables
పట్టిక 1: మానవ వికాస దశలు
| దశ |
వయస్సు |
గుర్తించుకోవాల్సిన ముఖ్య విషయం |
| జనన పూర్వ దశ |
గర్భధారణ కాలం |
తల్లి గర్భంలో 9 నెలలు |
| నవజాత శిశు దశ |
పుట్టినప్పటి నుంచి 2 వారాలు |
మొదటి 2 వారాలు, బొడ్డుతాడు ఊడే కాలం, రోజుకు 14–17 గంటలు నిద్ర |
| శైశవ దశ |
2 వారాల నుంచి 2 సంవత్సరాలు |
వేగంగా పెరుగుదల, మొదటి పాలపళ్లు |
| పూర్వ బాల్య దశ |
2–6 సంవత్సరాలు |
అన్వేషణ దశ |
| ఉత్తర బాల్య దశ |
6–10/12 సంవత్సరాలు |
ముఠా వయస్సు |
| యవ్వనారంభ దశ |
10/12–13/14 సంవత్సరాలు |
గౌణ లైంగిక లక్షణాలు, శరీరంలో వేగమైన మార్పులు, అత్యవసర/అతివ్యాప్తత దశ |
| కౌమార దశ |
యవ్వనారంభం తరువాత |
గుర్తింపు కోసం శోధన, సమస్యాత్మక దశ |
| వయోజన దశ |
18–40 సంవత్సరాలు |
జీవిత బాధ్యతలు పెరుగుతాయి |
| మధ్య వయస్సు |
40–60 సంవత్సరాలు |
మధ్య వయోజన దశ |
| వృద్ధాప్య దశ |
60 సంవత్సరాల తరువాత |
వృద్ధాప్యం |
పట్టిక 2: పియాజే జ్ఞానాత్మక వికాస దశలు
| దశ |
వయస్సు |
ముఖ్య లక్షణం |
| జ్ఞానేంద్రియ–చలన దశ |
0–2 |
ప్రారంభంలో వస్తు శాశ్వతత్వ భావన లేదు |
| పూర్వ ప్రచాలక దశ |
2–7 |
ప్రాణంలేని వస్తువులకు కూడా ప్రాణం ఉందని భావించడం |
| మూర్త ప్రచాలక దశ |
7–11 |
వర్గీకరణ, విశ్లేషణ, పదిలపరుచుకునే భావన |
| అమూర్త ప్రచాలక దశ |
11–15/16 |
శాస్త్రీయ ఆలోచన, పరికల్పన, నిగమనాత్మక వివేచన, సమస్య పరిష్కారం |
పట్టిక 3: పియాజే – ముఖ్య పదాలు
| పదం |
అర్థం |
| స్కీమాటా (Schema) |
జ్ఞానాత్మక నిర్మాణాలు |
| అనుగుణత (Accommodation) |
కొత్త పరిస్థితులకు సర్దుబాటు |
| జ్ఞానం (Cognition) |
తన గురించి, పరిసరాల గురించి అవగాహన |
| సంకలనం / Incorporation |
కొత్త విషయాలను అర్థం చేసుకోవడం |
| పియాజే దేశం |
స్విట్జర్లాండ్ |
| పియాజేకి చెందిన పదం |
Super Ego |
పట్టిక 4: ఎరిక్సన్ మనోసాంఘిక వికాస దశలు
| దశ |
వయస్సు |
సాంఘిక క్షిష్ట పరిస్థితి |
| పూర్వ శైశవ దశ |
0–1 |
నమ్మకం – అపనమ్మకం |
| ఉత్తర శైశవ దశ |
1–3 |
స్వయం ప్రతిపత్తి – సందేహం |
| క్రీడా దశ |
3–5 |
చొరవ – తప్పు చేశానన్న భావన |
| పాఠశాల దశ |
6–12 |
శ్రమించడం – న్యూనత |
| కౌమార దశ |
12–20 |
పాత్ర గుర్తింపు – పాత్ర సందిగ్ధం |
| పూర్వ వయోజన దశ |
20–30 |
సాన్నిహిత్యం – ఏకాంతం |
| మధ్య వయోజన దశ |
30–60 |
ఉత్పాదకత – స్తబ్దత |
| పరిపక్వ దశ |
60+ |
సమగ్రత – నిరాశ |
పట్టిక 5: కోల్‌బర్గ్ నైతిక వికాస దశలు
| స్థాయి |
దశ |
ముఖ్య భావన |
| పూర్వ సాంప్రదాయ స్థాయి (4–10) |
1 |
శిక్ష – విధేయత |
| పూర్వ సాంప్రదాయ స్థాయి (4–10) |
2 |
స్వప్రయోజనం / ఇచ్చిపుచ్చుకోవడం |
| సాంప్రదాయ స్థాయి (11–13) |
3 |
మంచి బాలుడు – మంచి బాలిక |
| సాంప్రదాయ స్థాయి (11–13) |
4 |
చట్టం – క్రమం |
| ఉత్తర సాంప్రదాయ స్థాయి (13 తరువాత) |
5 |
సామాజిక ఒప్పందం |
| ఉత్తర సాంప్రదాయ స్థాయి (13 తరువాత) |
6 |
సార్వత్రిక నైతిక సూత్రాలు / అంతరాత్మ |
పట్టిక 6: ఆటల రకాలు
| ఆట |
ఎలా గుర్తించాలి? |
| ఏకాంత క్రీడ |
ఒంటరిగా ఆడతారు (up to 2 years) |
| సమాంతర క్రీడ |
అనుకరణగా ఆడతారు; కలిసి ఆడటం కాదు |
| సాంఘిక క్రీడ |
జట్టుగా ఆడతారు; బొమ్మలు పంచుకుంటారు |
| సహకార క్రీడ |
పరస్పరం సహకరిస్తూ ఆడతారు |
| సహసంబంధ క్రీడ / లంబ క్రీడ |
అసలు ఇలాంటిది లేదు |
పట్టిక 7: ప్రజ్ఞా సిద్ధాంతాలు
| సిద్ధాంతం |
సిద్ధాంతకర్త |
గుర్తుపెట్టుకోవాల్సిన అంశం |
| ఏక కారక సిద్ధాంతం |
— |
సంప్రదాయ ఒకే ప్రజ్ఞ అన్ని రంగాల్లో పనిచేస్తుందని భావన |
| ద్వికారక సిద్ధాంతం |
స్పియర్‌మన్ |
g + s |
| బహు కారక సిద్ధాంతం |
థర్‌స్టోన్ |
3 ప్రధాన సామర్థ్యాలు: యాంత్రిక, అమూర్త, సాంఘిక |
| సామూహిక కారక సిద్ధాంతం |
థర్స్టన్ |
7 ప్రాథమిక మానసిక సామర్థ్యాలు |
| ప్రజ్ఞా స్వరూప సిద్ధాంతం |
గిల్ఫర్డ్ |
180 కారకాలు |
| బహుళ ప్రజ్ఞా సిద్ధాంతం |
గార్డ్నర్ |
భాష, గణిత, సంగీత, ప్రాదేశిక, శారీరక, వ్యక్తాంతర, వ్యక్తి అంతర్గత, ప్రకృతి సంబంధ |
పట్టిక 8: స్మృతి ప్రక్రియలు
| పదం |
అర్థం |
| స్మృతి (Memory) |
నేర్చుకున్న విషయాన్ని మెదడులో భద్రపరచడం |
| ధారణ (Retention) |
స్మృతి చిహ్నాలను మెదడులో నిలవ ఉంచడం |
| జ్ఞాప్తికి తెచ్చుకోవడం (Retrieval) |
నిల్వ ఉన్న విషయాన్ని తిరిగి గుర్తుకు తెచ్చుకోవడం |
| విస్మృతి (Forgetting) |
స్మృతి నుంచి సమాచారం చెరిగిపోవడం |
పట్టిక 9: స్మృతి రకాలు
| స్మృతి రకం |
ఎలా గుర్తించాలి? |
| స్వల్పకాలిక స్మృతి |
కొద్దిసేపు, పరిమిత సమాచారం |
| దీర్ఘకాలిక స్మృతి |
ఎక్కువ కాలం గుర్తించుకోవడం |
| బట్టీ స్మృతి |
అర్థం తెలియకుండా నేర్చుకోవడం |
| తార్కిక స్మృతి |
ఏమిటి? ఎందుకు? అర్థం చేసుకొని గుర్తించుకోవడం |
| క్రియాత్మక స్మృతి |
అభ్యసనంలో నేరుగా పాల్గొని గుర్తించుకోవడం |
| నిష్క్రియాత్మక స్మృతి |
చదవడం లేదా వినడం ద్వారా గుర్తించుకోవడం |
పట్టిక 10: విస్మృతి – ముఖ్య కారణాలు
| పదం |
అర్థం |
| దమనం (Repression) |
బాధాకరమైన అనుభవాలను అచేతన మనస్సులోకి నెట్టివేయడం |
| అవరోధం (Inhibition) |
ఒక విషయం మరొకదాన్ని గుర్తుకు రాకుండా అడ్డుకోవడం |
| అనుపయోగం వల్ల స్మృతి క్షయం |
కాలం గడుస్తూ ఉపయోగించకపోవడం వల్ల జ్ఞాపకం తగ్గడం |
పట్టిక 11: మెదడు – నాడీవ్యవస్థ
| మెదడు / నాడీవ్యవస్థ అంశం |
సంబంధిత భాగం / సంఖ్య |
| మెదడు పై భాగం |
మస్తిష్కం |
| కండర వ్యవస్థ నియంత్రణ; చలన కౌశలాలు |
ముఖ్యంగా మెదడు సంబంధిత భాగాలు |
| మధ్య మెదడు |
శరీర సమతాస్థితి |
| శ్వాసక్రియ, హృదయ స్పందన, రక్తపోటు |
మజ్జాముఖం |
| వేడి వస్తువును తాకగానే చేయి వెనక్కి తీసుకోవడం |
స్వయంచోదిత నాడీవ్యవస్థ |
| దృష్టి, వినికిడి, కండర బలం |
పరిధీయ నాడీవ్యవస్థ |
| మెదడు నాడులు |
12 జతలు |
| వెన్ను నాడులు |
31 జతలు |
పట్టిక 12: హిపోక్రటిస్ వ్యక్తిత్వ రకాలు
| శరీర ద్రవం |
వ్యక్తిత్వ రకం |
ముఖ్య స్వభావం |
| రక్తం |
సాంగ్విన్ (Sanguine) |
ఉత్సాహంగా, చురుకుగా ఉండేవారు |
| పసుపు పైత్యరసం |
కోలరిక్ (Choleric) |
పైత్య ప్రవృత్తి కలవారు |
| శ్లేష్మం |
ఫ్లిగ్మాటిక్ (Phlegmatic) |
నెమ్మదిగా, నిదానంగా, సోమరిగా ఉండేవారు |
| నల్ల పైత్యరసం |
మెలంకాలిక్ (Melancholic) |
విషణ్ణత, నిరాశ వైపు ఉండేవారు |
పట్టిక 13: క్రెష్‌మర్ వ్యక్తిత్వ రకాలు
| రకం |
లక్షణాలు |
| పిక్నిక్ కాయులు |
లావుగా, ఉల్లాసంగా, కలుపుగోలుగా |
| క్రీడా కాయులు |
కండపుష్టి, శక్తివంతం, ఆశావాదం, సర్దుబాటు |
| ప్రాంశు కాయులు |
సన్నగా, బలహీనంగా, సిగ్గుపడే, అంతర్ముఖ, నిరాశావాది |
పట్టిక 14: ఫ్రాయిడ్ – Id, Ego, Super Ego
| భాగం |
తెలుగు |
పనిచేసే సూత్రం |
ప్రధాన లక్షణం |
| Id |
అచితి |
ఆనంద సూత్రం |
వెంటనే ఆనందం కావాలి |
| Ego |
అహం |
వాస్తవ సూత్రం |
పరిస్థితికి అనుగుణంగా వాస్తవికంగా ప్రవర్తిస్తుంది |
| Super Ego |
అధిఅహం |
నైతిక సూత్రం |
మంచి–చెడు నిర్ణయిస్తుంది; పరిపూర్ణత కోరుతుంది |
పట్టిక 15: ఫ్రాయిడ్ మనోలైంగిక వికాస దశలు
| క్రమం |
దశ |
వయస్సు |
| 1 |
మౌఖిక దశ (Oral) |
పుట్టుక–1 సంవత్సరం |
| 2 |
ఆసన దశ (Anal) |
2–3 సంవత్సరాలు |
| 3 |
శిశ్న దశ (Phallic) |
4–6 సంవత్సరాలు |
| 4 |
గుప్త దశ (Latency) |
ఉత్తర బాల్య దశ |
| 5 |
జననాంగ దశ (Genital) |
చివరి దశ |
పట్టిక 16: వ్యక్తిత్వ పరీక్షలు
| పరీక్ష |
పూర్తి పేరు / గుర్తు |
అభివృద్ధి చేసినవారు |
| IBT |
ఇంక్ బ్లాట్ పరీక్ష |
హెర్మన్ రోర్షాక్ |
| TAT |
Thematic Apperception Test |
ముర్రే, మోర్గాన్ |
| CAT |
Children’s Apperception Test (3–10) |
బెలాక్ & బెలాక్ |
| Sociometry |
సామాజిక సంబంధాల మాపనం |
జాకబ్ ఎల్. మోరెనో |
పట్టిక 17: Ink Blot Test – ముఖ్య గుర్తులు
| అంశం |
విలువ / అర్థం |
| మొత్తం Ink Blot cards |
10 |
| Red + Black coloured cards |
2 |
| K |
Shading |
| Ad |
Animal Parts |
| Hd |
Human Part |
పట్టిక 18: MMPI – ముఖ్య అంశాలు
| అంశం |
సమాధానం / అర్థం |
| MMPI మొదటి ముద్రణలోని మొత్తం ప్రశ్నలు |
550 |
| నిరుపయోగ ఆలోచనలు, నిరాశావాదం, నిరుత్సాహం |
డిప్రెషన్ |
| అధిక ఉద్రేకం |
హైపోమానియా |
| అర్థం లేని పనులను పదే పదే చేయడం |
సైకోస్థీనియా |
పట్టిక 19: అభ్యసన బదలాయింపు సిద్ధాంతాలు
| సిద్ధాంతం |
ముఖ్య భావన |
సిద్ధాంతకర్త |
| సమరూప మూలకాల సిద్ధాంతం |
పోలిక |
థార్న్‌డైక్ |
| సాధారణీకరణ సిద్ధాంతం |
సూత్రం నేర్చుకొని కొత్త సందర్భంలో ప్రయోగించడం |
చార్లెస్ జడ్ |
| ఆదర్శాల సిద్ధాంతం |
విలువలు, ప్రవర్తనలో బదలాయింపు |
బాగ్లీ |
పట్టిక 20: Learning Disabilities – గుర్తించుకోవడానికి
| సమస్య |
సంబంధిత అంశం |
| డిస్పేసియా |
భాష / మాట |
| డిస్లెక్సియా |
చదవడం |
| డిస్కాల్క్యులియా |
లెక్కలు |
| డిస్గ్రాఫియా |
రాయడం |
పట్టిక 21: Master Table for Learning Theories
| అభ్యసన సిద్ధాంతం |
సిద్ధాంతకర్త |
ముఖ్య అంశాలు |
| యతిదోష అభ్యసన సిద్ధాంతం / సంధాన-బంధన సిద్ధాంతము |
థార్న్‌డైక్ |
సంసిద్ధత నియమం, అభ్యాస నియమం, ఫలిత నియమం;
Book: Animal Intelligence
|
| శాస్త్రీయ / సాంప్రదాయ నిబంధన |
పావ్లోవ్ |
S type; ఉద్దీపన–ప్రతిస్పందనల సంబంధం;
పునర్బలనం, విరమణ, సామాన్యీకరణ;
రష్యా, కుక్క;
Book: The Work of Digestive Glands
|
| పరిశీలనా అభ్యసనం / సామాజిక అభ్యసనం / నమూనా అభ్యసనం / అనుకరణ ద్వారా అభ్యసనం |
బండూరా |
అవధానం, ధారణ, పునర్బలనం;
బోబో డాల్ ప్రయోగం;
Book: Social Learning and Personality Development
|
| కార్యసాధక నిబంధన / ప్రక్రియాత్మక అభ్యసనం; R type |
స్కిన్నర్ |
ఎలుక; సరైన ప్రతిస్పందనకే పునర్బలనం
|
| ఆవిష్కరణ అభ్యసన సిద్ధాంతం / స్వీయ అభ్యసనం / ఉపాధ్యాయుడు పర్యవేక్షకుడిగా |
బ్రూనర్ |
అంతర్గత ప్రేరణ, అభ్యసన సంసిద్ధత, విషయ నిర్మాణంలో వరుసక్రమం;
Book: The Process of Education;
ఏ విషయాన్నైనా ఎవరికైనా ఏ వికాసదశలోనైనా బోధించవచ్చు
|
పట్టిక 22: మానవతావాద సిద్ధాంతం
| వ్యక్తి |
ముఖ్య అంశం |
| కార్ల్ రోజర్స్ |
మానవతావాద సిద్ధాంతం, సహాయార్థకేంద్రిత చికిత్స |
పట్టిక 23: మాస్లో అవసరాల అనుక్రమణిక
| అవసరం (దిగువ నుంచి ఎగువకు) |
ఉదాహరణ |
| శారీరక అవసరం (Physiological) |
ఆహారం, నీరు |
| భద్రత అవసరం (Safety) |
ఇల్లు |
| ప్రేమ–సంబంధ అవసరం (Love & Belongingness) |
వాత్సల్యం, ప్రేమ |
| గౌరవ అవసరం (Esteem) |
గుర్తింపు |
| స్వయంసిద్ధి (Self-Actualization) |
అత్యున్నత స్థాయి |
పట్టిక 24: వైగోట్స్కీ – ZPD, Scaffolding, మానసిక ప్రక్రియలు
| అంశం |
వివరణ |
| ZPD |
Zone of Proximal Development: తన కంటే ఎక్కువ జ్ఞానం ఉన్న వ్యక్తుల నుంచి
నేర్చుకోవడం – స్వయంగా నేర్చుకోవడం మధ్య ఉన్న గ్యాప్;
నేర్చుకోగలిగిన దానికి, నేర్చుకున్న దానికి ఉన్న గ్యాప్.
|
| Scaffolding |
పిల్లల జ్ఞాన నిర్మాణంలో ఏర్పడే గ్యాప్‌లను (ZPDలను)
సామాజిక సాధనాలు, నెట్, కంప్యూటర్, లైబ్రరీ, ల్యాబ్ మొదలైన వాటి ద్వారా
తీర్చగలగడం.
వైగోట్స్కీ: సామాజిక Scaffolding;
బ్రూనర్: Instructional Scaffolding.
|
| మానసిక ప్రక్రియలు |
దిగువ స్థాయి: పరిశీలించడం, ప్రశ్నించడం, పోల్చడం.
ఎగువ స్థాయి: వివేచన, విచక్షణ, విశ్లేషణ, సంశ్లేషణ, సృజన.
|
| ‘భాష’కు ప్రాధాన్యత |
బాల్య దశలోని వ్యక్తిగత భాషణం పెద్దయ్యాక ‘అంతరాభాషణం’ అవుతుంది.
|
పట్టిక 25: బ్రూనర్ – ఆవిష్కరణ అభ్యసనం
| అభ్యసన సిద్ధాంతం |
సిద్ధాంతకర్త / పుస్తకం |
ముఖ్య అంశాలు |
| ఆవిష్కరణ అభ్యసన సిద్ధాంతం; స్వీయ అభ్యసనం; ఉపాధ్యాయుడు పర్యవేక్షకుడిగా |
బ్రూనర్;
Book: The Process of Education
|
అంతర్గత ప్రేరణ, అభ్యసన సంసిద్ధత,
విషయ నిర్మాణంలో వరుసక్రమం;
ఏ విషయాన్నైనా ఎవరికైనా ఏ వికాసదశలోనైనా బోధించవచ్చు
|
పట్టిక 26: వైగోట్స్కీ – ZPD, Scaffolding, మానసిక ప్రక్రియలు
| అంశం |
వివరణ |
| ZPD |
Zone of Proximal Development: తన కంటే ఎక్కువ జ్ఞానం ఉన్న వ్యక్తుల నుంచి
నేర్చుకోవడం – స్వయంగా నేర్చుకోవడం మధ్య ఉన్న గ్యాప్;
నేర్చుకోగలిగిన దానికి, నేర్చుకున్న దానికి ఉన్న గ్యాప్.
|
| Scaffolding |
పిల్లల జ్ఞాన నిర్మాణంలో ఏర్పడే గ్యాప్‌లను (ZPDలను)
సామాజిక సాధనాలు, నెట్, కంప్యూటర్, లైబ్రరీ, ల్యాబ్ మొదలైన వాటి ద్వారా
తీర్చగలగడం.
వైగోట్స్కీ: సామాజిక Scaffolding;
బ్రూనర్: Instructional Scaffolding.
|
| మానసిక ప్రక్రియలు |
దిగువ స్థాయి: పరిశీలించడం, ప్రశ్నించడం, పోల్చడం.
ఎగువ స్థాయి: వివేచన, విచక్షణ, విశ్లేషణ, సంశ్లేషణ, సృజన.
|
| ‘భాష’కు ప్రాధాన్యత |
బాల్య దశలోని వ్యక్తిగత భాషణం పెద్దయ్యాక ‘అంతరాభాషణం’ అవుతుంది.
|
AP TET Paper 2A Psychology – All Tables
ఈ పట్టికలను మొబైల్ మరియు కంప్యూటర్ రెండింటికీ responsive design ఉపయోగించబడింది.
